Stiefmoeders moeten hun gevoelens aan de kant zetten!?

Stiefmoeder moeten hun gevoelens aan de kant zetten!?

De Morgen kopt op vrijdag 25 oktober 2019 met de titel “Plusouders moeten hun ego laten vallen”. Ik snap wat er bedoeld wordt en denk “Ja, iedereen laat best zijn ego vallen, niet alleen plusouders”. Ik lees verder en voel het dan als een mokerslag binnenkomen: “Het plusouderschap is ook redelijk fantastisch. Op één voorwaarde: je moet je eigen gevoelens aan de kant schuiven!”

Wablief!? Bij een plusmoeder hakt het erop in als je dit leest. Voor alle anderen – zij die geen plusouder zijn en niet weten wat het inhoudt – geeft deze kopper nog meer bevestiging van wat ze al denken en staan ze nog sterker bij de volgende discussie met een plusouder. Tot hiertoe is de missie van De Morgen geslaagd: een kopper maken die de aandacht trekt! Ik weet echter vanuit mijn jarenlange expertise als plusoudercoach dat deze titel de kloof van onbegrip tussen stiefouders en biologische ouders alleen maar groter maakt.

Maar goed, ik lees verder, want 3 stiefouders zijn aan het woord en ik ben heel benieuwd naar hun kijk op hun situatie. Terwijl ik het artikel verder lees, lijkt het wel of ik teruggeschoten wordt naar de tijd waarin vrouwen aan de haard hoorden te zitten en hun mond moesten houden. Het wordt ook letterlijk gezegd: “l’art d’être belle-mère, c’est l’art de se taire”. Oh (w)auw! Kristien Hemmerechts is een knap voorbeeld van hoe het een succes kan zijn. En haar advies is: zwijgen! Ze geeft het voorbeeld dat zij het in huis heel belangrijk vond dat iedereen hielp in het huishouden. Omdat haar man dat totaal niet belangrijk vond, was het gevolg dat zij het dan maar allemaal alleen deed en zich de meid voelde.

Zijn we als mens echt niet verder geëvolueerd dan dat? Moeten we dit aan onze kinderen leren: “als anderen je niet willen helpen, doe je het als vrouw alleen en hou je je kop?” Is dit de boodschap die een moderne vrouw als Tatyana Beloy met haar boek “Nooit meer stiefmoeder” de wereld wil insturen? Ik kan het niet geloven. Je moet jezelf als stiefouder dus wegcijferen en hebt geen bestaansrecht om er een succes van te maken!? Dat is tenminste wat ik eruit opmaak als ik dit artikel lees. Ik weet uit ervaring dat dit nu net niet is wat je mag doen. Ik ken natuurlijk heel wat stiefmoeders uit mijn praktijk. Zij sturen me berichten waarin ze ventileren over hun walging bij het artikel uit De Morgen. Want wij weten intussen: als een plusouder zichzelf wegcijfert – om zeker niet de boze plusmoeder of boeman te zijn – maak je het alleen maar succesvol voor de anderen terwijl je jezelf nog meer naar de achtergrond duwt. Het gevolg is dat je je diep vanbinnen steeds ongelukkiger voelt worden en aan de buitenkant uiteindelijk – soms meer dan 10 jaar later – de boze stiefmoeder wordt die je niet wilde zijn.

Ik weet het spijtig genoeg door het aan den lijve te moeten ervaren. Door mijn eigen gevoelens honderd keer per dag in te slikken – in het belang van mijn pluskind! – werd ik een gefrustreerde etterbuil. Enkele jaren later besefte ik dat ik liever zijn hielen dan zijn tenen zag. Ik telde de dagen af naar het moment dat hij terugkeerde naar zijn moeder en ik zag er tegenop dat hij terug bij ons kwam. De ruzies met mijn partner namen toe in aantal en in heftigheid. Gelukkig heb ik het helemaal kunnen ombuigen nadat ik mezelf op een dag de vraag stelde “hoe is dit zover kunnen komen?”. Plots besefte ik dat ik tot dit punt gekomen was door al die tijd te zwijgen en te proberen voldoen aan het maatschappelijk gewenste plaatje. Ik luisterde vanaf dan niet meer naar de goedbedoelde maar doodmakende adviezen van mensen die alleen maar psychologische waarheden verkondigden. Hun theorie klopte wel, maar in praktijk bracht het mij niet verder. Een theorie die je verkondigt vanuit het klassieke gezinsbeeld in het achterhoofd werkt niet voor samengestelde gezinnen weet ik intussen. En maar goed dat ik mijn intuïtie en eigen weg heb gevolgd om alles vanuit een totaal andere bril toe te passen.

Terwijl ik vroeger snakte naar momenten waarop we geen rekening hoefden te houden met mijn pluszoon, is het er nu gegroeid naar dat ik de noden van mijn pluszoon verdedig en mijn man ondersteun om discussies met de moeder van mijn pluszoon te stoppen.

Het succes van Kristien Hemmerechts haar verhaal zit niet in het zwijgen, maar wel in de krachtige ‘gunfactor’ die de moeder van haar pluskinderen duidelijk aan de dag legt. De gunfactor is één van de belangrijkste peilers om de geluksscore van de kinderen na scheiding terug op niveau te brengen. Uit onderzoek is gebleken dat wanneer gescheiden ouders het aan de andere ouder en plusouder ‘gunnen’ om een band te scheppen en onderhouden met de kinderen, dit één van de belangrijkste peilers is om het welzijn van de kinderen te verhogen. Wanneer die gunfactor er niet is bij één van de biologische ouders wordt het moeilijker. Jammergenoeg is dit laatste voor de meeste samengestelde gezinnen – en dus ook voor de kinderen – de pijnlijke realiteit. Dan wordt een plusouder meer op zichzelf aangewezen. Je voelt je regelmatig eenzaam en niet begrepen. Begeleiding door een ervaringsdeskundige hulpverlener kan dan helpen.

Mijn nieuwsgierigheid was gewekt


Nadat ik het artikel van De Morgen gelezen heb, is mijn nieuwsgierigheid nog meer gewekt. Ik besluit niet langer te wachten om het boek van Tatyana door te nemen omdat ik niet kan geloven dat dit haar boodschap is. En inderdaad, gaandeweg lees ik oprechte, authentieke verhalen over hoe zij zich voelt. Erik Franck is haar gedragstherapeut die haar heeft begeleid in haar eigen groeiproces als plusmoeder. Hij noemt zich geen expert in plusouderschap, maar had een hele hoop plakkers voor haar pijntjes. Zo schrijft ze. Ik weet dat hij zelf ook niet in een samengesteld gezin leeft.
Het is inderdaad een boek vol interessante modellen en wijsheden die als een plakkertje op een wonde werken. En ik zie wat bedoeld wordt met “zet je gevoelens aan de kant”. Over gevoelens wordt in het boek gezegd dat ze emotie gestuurd zijn en niet verbindend werken. Er wordt daarbij aangeraden om niet eerlijk over je gevoelens te spreken. Wel is het de bedoeling dat je “transparant” spreekt. Oef, ik zie wat er bedoeld wordt: het gaat om de kracht van kwetsbaarheid zoals Brené Brown het als wetenschapper eenvoudig heeft weten te vertellen in haar wereldberoemde TedTalk (Youtube).

Maar mijn bezorgdheid is daarmee niet weggenomen. We moeten volgens mij opletten met dure terminologie en koppers die de aandacht trekken, en dus niet de échte boodschap geven. Het kan wel zijn dat je interessant uit de hoek komt en de aandacht trekt met een leuke titel en dure woorden. Maar het gevaar is dat mensen enkel dit lezen zonder de uitgebreide toelichting erbij te nemen. Vele stiefouders zullen hierdoor met het idee verder leven dat ze inderdaad nog meer moeten zwijgen en slikken, met als gevolg dat ze zich nog een slechter mens voelen. Alsof ze zich niet al slecht genoeg voelden. Nog meer moeilijkheden loeren om de hoek en het loopt op ‘opnieuw scheiden’ uit.

Met scherp durven snijden


Als hulpverlener van samengestelde gezinnen moet je met scherp durven snijden en het op heel eenvoudige en begrijpbare taal houden.
Een chirurg die bang is om iemand pijn te doen en daardoor voorzichtig werkt, kan enorme schade aanbrengen. De beste chirurgen zijn zij die zonder aarzelen met een vlijmscherp scalpel snijden. Voor samengestelde gezinnen geldt hetzelfde. Een duidelijk onderscheid maken tussen opvoeding en huisregels werkt. Opvoeding gaat over het lange termijn welzijn van de kinderen en is de verantwoordelijkheid van de biologische ouders. De plusouder hoeft hier niet direct mee bezig te zijn. Huisregels gaan over de afspraken om harmonieus onder één dak te kunnen samenleven. Hier gaat het over de visie die binnen het samengesteld gezin neergezet wordt, dus afspraken die plusouder en biologische ouder in hun huis belangrijk vinden. De ex-partner hoeft hier dan weer niet tussen te komen.

Concreet: wil de communicatie tussen de plusmama en biologische mama niet vlotten? De biologische mama en plusouder hebben op zich niks met elkaar te maken en hoeven dus ook niets te forceren. Het werkt voor een plusmama enorm verlossend zodra ze ontdekt dat ze de communicatie kan overlaten aan haar partner. Hij is de vader en zijn kinderen zijn in eerste instantie zijn verantwoordelijkheid. Hij heeft dus met zijn ex-partner de communicatie over de opvoeding van de kinderen op te nemen.
Dure woorden zoals existentiële loyaliteit en verworven loyaliteit maken het ook moeilijker te verteren voor samengestelde gezinnen. Ze hebben al zoveel te verteren en willen graag snel weten hoe ze het best aanpakken. Dure woorden vragen eerst van een mens dat hij moeite moet doen om te snappen wat er precies bedoeld wordt. Keep it simple!
Existentiële loyaliteit is in eenvoudige taal de onvoorwaardelijke liefde (de bloedband) en de verworven loyaliteit gaat over de voorwaardelijke liefde (de partnerrelatie). In samengestelde gezinnen komt er nog bij dat je kennis moet hebben van de “onvoorwaardelijke voorwaardelijkheid” (de stiefband).
Dit houdt in dat er in de onvoorwaardelijke liefdesband sprake is van een onvoorwaardelijk geven en ontvangen tussen ouder en kind. In de voorwaardelijke liefdesband tussen partners gaat het om een gekozen band waarbij er balans moet zijn tussen geven en ontvangen. Zodra de balans in geven en ontvangen tussen de partners zoek is, kan één van beide partners kiezen om de band te verbreken. Bij de stiefband is er sprake van een onvoorwaardelijke voorwaardelijkheid. De nieuwe partner heeft voorwaardelijk gekozen voor de relatie met de partner en krijgt daarbij de kinderen er onvoorwaardelijk bij.
Concreet betekent dit dat de nieuwe partner voorwaardelijk geeft aan de kinderen en de kinderen onvoorwaardelijk nemen. Het is op die manier dat de batterij van een stiefouder sneller op raakt dan die van de biologische ouder. De belangrijkste sleutel bestaat erin dat de biologische ouder de verbinding maakt tussen nieuwe partner en zijn kinderen. Hier beseffen vele biologische ouders niet welke belangrijke sleutelfiguur ze spelen. Zij verwachten dat de nieuwe partner rechtstreeks werkt aan de band met de kinderen.

Kortom: we moeten als maatschappij voor eens en voor altijd stoppen met samengestelde gezinnen vanuit dezelfde bril te bekijken, als een klassiek gezin. Een samengesteld gezin lijkt in de verste verte niet op een klassiek gezin en zal het ook nooit worden. Eens je aanvaardt dat het nooit nog normaal wordt, zal het pas normaal worden! Dat is misschien wel de grootste pijn voor zowel de biologische ouders als hun nieuwe partners. Plusmoeders die zichzelf moeten wegcijferen in het belang van “het gezin”, die hetzelfde zouden moeten voelen voor hun pluskinderen als voor de bloedeigen kinderen, die de stempel krijgen een boze stiefmoeder te zijn zodra ze authentiek spreken over hun gevoelens … het zijn verwachtingen die door de maatschappij opgelegd worden en ondersteuning krijgen door artikels als dit van vrijdag in De Morgen.

Anja Pairoux

Andere vragen rond samengestelde gezinnen

Is het nu stiefmoeder of plusmama?2019-10-15T16:58:03+02:00

“Waarom noemen jullie jezelf plusmama? Het geeft mij het gevoel dat je dan meer bent dan de echte mama. Er bestaat maar 1 mama!”
Dit was de reactie van een biologische mama op een Facebook bericht over het plusmoederschap of zoals beter bekend in de volksmond het ‘stiefmoederschap’. Het is een veel voorkomende reactie die tegelijk ook heel veel vertelt over de gevoeligheid van het onderwerp. In deze blog neem ik je graag mee naar de achtergrond en de samenstelling van het woord op zich met daarbij de oorsprong van alle gevoeligheden die erbij opgeroepen worden.

Lees er meer over in mijn blog: Stiefmoeders mogen ook op heel wat steun rekenen.

Wat als de bio-ouders het opvoeden verleerd zijn?2019-10-15T16:44:02+02:00

Ouders die scheiden, zijn na de scheiding niet meer de ouders die ze zouden zijn als ze geen scheiding doorgemaakt zouden hebben. Gescheiden ouders dragen een pijn mee rond hun kinderen. Ze hebben schuldgevoelens, het gevoel dat ze gefaald hebben omdat ze de kinderen niet hebben gegeven wat de bedoeling was, hebben dikwijls ook compensatiedrang uit angst om de kinderen te verliezen aan de andere kant en willen hun kinderen beschermen voor elke mogelijke bijkomende tegenslag of pijn.

Lees mijn tips in mijn blog: Tips voor gescheiden ouders

Opvoeding versus huisregels in het nieuwe gezin2019-10-15T16:39:20+02:00

Eén van de grootste verschillen tussen klassieke gezinnen en samengestelde gezinnen bestaat in het feit dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen opvoedregels en huisregels. In klassieke gezinnen is dit niet aan de orde omdat dit alles onder één dak thuishoort. Bij nieuw samengestelde gezinnen heb je te maken met verschillende opvoedculturen die onder één dak samenkomen. En dat vraagt meer duidelijkheid over wat bij wiens gezag hoort; bij de stiefouder of de biologische ouder?

Lees ook mijn blog: Onderscheid tussen opvoeding en huisregels

Wat alle samengestelde gezinnen moeten weten voor ze op vakantie gaan!2019-10-15T16:32:47+02:00

De vakantie is een uitdagende periode, voor àlle ouders. Puzzelen met opvang, sport- en spelkampen voor de kinderen, de eigen work-life balance als ouders. Voor plusouders komt daar een extra uitdaging bij: de stiefkinderen die in vele gevallen langer en meer aanwezig zijn, nood aan ontspanning met het eigen kerngezin of tijd met je partner alleen, maar dat lijkt je maar niet gegund.

Lees ook mijn blog: Wat alle samengestelde gezinnen moeten weten voor ze op vakantie gaan!

Geldzaken in een nieuw samengesteld gezin2019-10-15T16:27:32+02:00

Samengestelde gezinnen, een taboe, een moeilijk onderwerp om over te praten met je naasten. Geld is ook zo een taboe. Neem de combinatie van geld binnen nieuw samengestelde gezinnen en je komt aan de perfecte taboe-cocktail. Als pluspapa of plusmama zijn financiële afspraken evenals afspraken rond erfenissen dikwijls moeilijk bespreekbaar.

Lees ook mijn blog: Samengestelde gezinnen en het financiële taboe

Boek: ‘Je Wist Waar Je Aan Begon!?’

In 7 stappen naar een gelukkiger samengesteld gezin

Anja schreef een werkboek als eerste stap voor stiefouders/plusouders om zichzelf te coachen naar een nieuw evenwicht in hun situatie.

Het boek is doorspekt met verhalen waarin de lezer zich zal herkennen. Hierbij brengt Anja grotendeels haar eigen verhalen omdat ze van mening is dat als zij een taboe wil opheffen rond dit thema, zij zelf het voorbeeld moet stellen door haar eigen belevingswereld bloot te geven.  Daarnaast geeft Anja telkens kennis en inzichten mee, die nodig zijn om uit te leggen waar de valkuilen en uitdagingen liggen. Tenslotte zet ze de lezer ook zelf in denkoefeningen en reflectie op de eigen situatie door de oefeningen in elk hoofdstuk.

De inzichten die verwerkt zijn in het boek hebben zowel haar eigen relatie als die van haar klanten geholpen om harmonie te vinden in hun gezinnen.  Het is haar bedoeling om mensen te helpen ook hun weg te vinden en de slaagkansen van hun nieuwe gezin te verhogen, in het belang van alle betrokken gezinsleden.

Een mooi boek voor een stiefmoeder die zelf geen kinderen heeft en eventueelplannen heeft voor een eigen kindje. Beide onderwerpen worden realistisch beschreven, fijn is dat de schrijfster ook geweldloze communicatie toepast

*****  Goed boek vol begrip én oplossingen

Reviews op Bol.com

Als plusouder wilde ik er graag bijhoren en dus deed ik extra mijn best. Ik wilde een goeie band opbouwen met mijn pluskinderen, maar hoe meer ik mijn best deed, hoe minder dankbaarheid en erkenning ik leek te krijgen. Mijn omgeving begreep me niet “je wist toch dat hij kinderen had?!”. Ik werd wat ik helemaal niet wilde worden: de boze stiefmoeder. Ik was doodongelukkig… Dit boek heeft letterlijk mijn relatie en ons gezin gered. Hoe? Door een nieuwe mindset aan te reiken die in een nieuw samengesteld gezin anders is dan een klassiek gezin. De denk- en schrijfoefeningen in het boek zorgen ervoor dat je aan de slag gaat en het anders gaat aanpakken in de praktijk. Dank u, Anja!!

*****  Dé hulplijn en handleiding voor plusouders

Reviews op Bol.com

Al van bij het begin, waren er heel veel herkenbare ervaringen en gevoelens. Het boek helpt je in je zoektocht naar bevestiging, toont dat je niet alleen bent met deze situaties en laat je nadenken over hoe het anders kan door vragen en oefeningen. Een echte aanrader voor plusouders.

***** Herkenbaar

Reviews op Bol.com

Beste Anja Ik zou je willen danken voor je herkenbare verhaal. Zo fijn om te weten dat ik niet alleen ben met mijn gevoelens en gedachten. Als ik het moeilijk heb neem ik je boek erbij, het is een houvast om terug harmonie en rust in mijn hoofd te krijgen. Ik kijk alvast uit naar je volgende boek waarin je de uitdagingen van het puberen van stiefkinderen aanhaalt.

***** Bedankt

Review op Bol.com
plusoudercoaching

Plusoudercoaching

Je wist waar je aan begon!?

Je wist waar je aan begon toen je een relatie begon met een partner die al een kind had. De rest van het verhaal had je echt niet kunnen voorspellen. Geen enkele stiefouder kan trouwens voorspellen wat gaat komen. Je wist niet dat:

  • je zo bang zou zijn om afgewezen te worden door zijn kids en daardoor ook je partner kon verliezen;

  • er jaren later nog altijd een strijd tussen ex-partners zou blijven bestaan;

  • je partner ook met angsten te kampen zou hebben, de angst om zijn/haar kind te verliezen, de angst dat jullie relatie geen slaag¬kans zou hebben;

  • je je zo alleen zou voelen in je rollercoaster van gevoelens;

  • je zulke schuldgevoelens zou hebben om wat je voelt;

Je wist dus niet half waar je aan begon, maar je weet wel dat je vanaf hier een manier moest zoeken om ermee om te gaan.

Wat ik je vooral wil meegeven, is dat het ook anders kan. Ik heb ervaren hoe het niet moet en wat ik zelf niet wilde, maar ik weet ondertussen ook hoe het wel kan zijn.

Plusoudercoaching

Wat mag je verwachten!?

Eerst en vooral leren we elkaar kennen tijdens een intakegesprek. Je vult het contactformulier in en dan neem ik eerst kort contact met je op per telefoon of mail. Ik verneem van jou graag wat je wil bespeken.

  • Waar jij zoal tegenaan loopt?
  • Welke frustraties er spelen in jouw relatie/gezin?
  • Wat je graag zou willen oplossen?
  • Waar je graag naar toe wil met je nieuwe gezin?

Na dit gesprek maken we een afspraak voor een intakegesprek. Dit intakegesprek staat in het teken van jouw uitdagingen en doelstellingen. Als het klikt, stel ik samen met jou een persoonlijk coaching traject op en leggen we vervolgens de eerste afspraak vast.

Een intakegesprek duurt gemiddeld 1,5 u. tot 2 u. en kost  je € 121 (incl. BTW).

Ik sta voor een onbevooroordeelde, discrete en gemoedelijke manier van werken.

Reserveer een intakegesprek

Uw naam (verplicht)

Uw e-mail (verplicht)

Jouw telefoonnummer (verplicht)

Uw bericht

Door |2019-11-26T15:27:41+01:00oktober 28th, 2019|Blog, coaching, Nieuw samengesteld gezin, Plusouders, Relaties|2 Reacties

Over de auteur:

Anja Pairoux is erkend bemiddelaar, life coach, MBTI-coach, trainer en auteur. Ze volgde verschillende opleidingen in België, Nederland en de USA. Anja profileerde zich als de eerste plusoudercoach in België en publiceerde in 2014 haar boek ‘Je wist waar je aan begon!?’.

2 reacties

  1. JVL 29 oktober 2019 om 11:31- Antwoorden

    Dankjewel voor deze inzichten. Ik zou bijna zeggen: eindelijk de juiste woorden.
    Ikzelf ben al bijna 15 jaar plus mama en heb geen eigen kinderen. Hoewel we er ons erg van bewust waren dat de puberteit potentieel een uitdaging zou worden, moeten we zeggen dat het ons naar de keel heeft gegrepen. Als koppel enerzijds, voor mijn man als papa anderzijds, maar zeker ook voor mezelf als plusmama. Wat jarenlang vanzelfsprekend was geweest, was dat plots niet meer. We waren na een hele periode van strompelen dan ook allemaal volledig de weg kwijt…
    De inzichten die ik hierboven lees, waren zowat de kern van de problematiek en zijn dan ook allemaal ter sprake gekomen en eerlijk op tafel gesmeten.
    Niet gemakkelijk en heel confronterend. Niet alleen voor ons, maar ook voor de zonen van mijn man, die inmiddels 15 en bijna 18 zijn.
    En hoewel we nog niet hélemaal terug op dezelfde weg lopen, staan alle neuzen weer ongeveer in dezelde richting. En dat is een enorme stap vooruit.
    Nogmaals dank.

    • Anja 29 oktober 2019 om 19:50- Antwoorden

      Beste Janica,
      vanuit mijn hart blij dat ik heb kunnen bijdragen hiermee!
      Dankjewel voor je mooie reactie.
      Puberteit is een heel moeilijke tijd voor iedereen: het is een zoektocht naar de eigen identiteit, zich willen losmaken van de ouders, maar opboksen tegen de angsten die bij de ouders tegelijk terug opspelen. Ouders werden bij de scheiding al verplicht om sneller los te laten dan ze zelf zouden willen en nu bij de puberteit speelt de angst opnieuw op of het willen losmaken bij de kinderen te maken zou hebben met de scheiding. Wat als de puber het leuker vindt aan de andere kant, wat als het contact op nog een lager pitje zou komen te staan, … ? Het zijn angsten die ik heel regelmatig zie bij ouders in samengestelde gezinnen met pubers. En het grote gevaar is dat de bal verlegd wordt naar de stiefouder: als een puber liever meer bij de andere ouder is, gaat de biologische ouder aan deze kant bijna automatisch denken dat het ergens moet misgelopen zijn in de stiefouder die tekortgeschoten is in het opbouwen van een warme band. Zo kom ik jammergenoeg ook nog te regelmatig situaties tegen.

Geef een reactie