Hoe overleef ik de vakantie met mijn stiefkind?

De vakantie is een uitdagende periode, voor àlle ouders.  Puzzelen met opvang, sport- en spelkampen voor de kinderen, de eigen work-life balance als ouders.  Terwijl de vakantie een tijd van ontspanning en rust zou moeten zijn, is het voor vele gezinnen eerder een tijd van extra druk, want elke ouder wil het beste voor de kinderen, maar je hebt ook je dagelijkse verplichtingen op het werk die blijven.  Voor plusouders komt daar een extra uitdaging bij: de stiefkinderen die in vele gevallen langer en meer aanwezig zijn, nood aan ontspanning met het eigen kerngezin of tijd met je partner alleen, maar dat lijkt je maar niet gegund.  Ik geef toe dat ik zelf ook telkens weer ‘last’ ondervind tijdens de vakanties.  “Zelfs jij als plusoudercoach en na zoveel jaren, Anja!?” hoor ik je al denken.  Inderdaad, zelfs ik en na zoveel jaren.  De ‘last’ is bijlange niet meer zo zwaar als in onze eerste jaren als samengesteld gezin, maar volledig weg is het niet.  Ik heb er in de jaren mee leren omgaan en deel graag mijn tips om de vakanties toch naar je hand te zetten, zodat je zelf ook kan ontspannen.


Wat gebeurt er?


Dikwijls loopt het fout waar samengestelde gezinnen hun vakantie volledig als ‘gezinsvakantie’ inplannen.  De biologische ouders willen het liefst van al zo snel mogelijk een warm gezin vormen.  Na al het leed dat er is voorafgegaan door scheiding of overlijden van de andere ouder, willen ouders voor zichzelf en hun kinderen graag werk maken van een gelukkige nieuwe toekomst.  Ze denken dat de vakantie hiertoe het moment bij uitstek is om dat mogelijk te maken.  Samen tijd doorbrengen met de nieuwe partner zal zeker goed zijn om de banden aan te halen … denken ze.  Maar zowel de nieuwe partner als de kinderen hebben hier niet altijd behoefte aan.  Tijdens de vakanties komen de natuurlijke basisbehoeften nog meer naar boven: aandacht voor de bloedband, tijd alleen met het kerngezin, de partnerrelatie, me-time.  De vakantie staat symbool voor ontspanning.  Dan nog eens ‘moeten’ investeren en doen wat ‘hoort’ volgens anderen hun verwachtingen, werkt contraproductief.  Maar hoe zorg je dan dat al die verschillende behoeften ingevuld kunnen worden in een beperkt aantal vakantiedagen?


Hoe de Worldcup Evolve Skateboards banden smeedt.


Deze zomer was het eindelijk zover, mijn man zou voor de eerste keer deelnemen aan het wereldkampioenschap elektrisch skateboarden in Parijs.  Het is een hobby geworden die hij deelt met mensen over de hele wereld.  En die mensen zou hij nu eindelijk live ontmoeten op de Evolve Worldcup.  Ik gunde hem dat weekend zo hard.  Maar het was gelijk ook een weekend waarin mijn stiefzoon er ook bij was.  Met 3 kinderen in huis is net iets heftiger dan ons kerngezin met 2 kinderen.  Een lange rit met 3 in de wagen is ook net iets heftiger dan met 2.  Maar het was nu zo …

In ons gezin hebben we de afspraak om het ene jaar op vakantie te gaan mét stiefzoon en het andere jaar zonder.  Het heeft een tijdje geduurd om dit idee in eerste instantie al te kunnen aanbrengen bij mijn man, om vervolgens het idee ook nog eens te laten rijpen bij hem.  Schuldgevoelens speelden mijn man daarbij vooral parten.  Bij mij trouwens ook, want volgens het maatschappelijke beeld ben je een slechte stiefmoeder als je nog maar op het idee durft te komen om zonder je stiefkind op vakantie te willen.  Maar zijn zoon zou hierdoor niets tekort komen en hoefde zich niet afgewezen te voelen.  Wij zouden op vakantie zijn terwijl hij zelf elke vakantie met zijn mama naar het buitenland gaat.  Toen we de eerste keer op vakantie gingen met enkel het kerngezin ging dat gepaard met heel wat weerstand van de omgeving.  We trokken ons niets aan van die weerstand, want wij wisten wat de behoeften zijn binnen een samengesteld gezin, niet de buitenstaanders met hun meningen.  Na die fantastische vakantie met ons kerngezin voelde ik me herboren.  Mijn batterij was terug helemaal opgeladen en ik kon me weer volledig openstellen naar mijn stiefzoon toe.  Er was als het ware terug een reserve waar ik uit kon putten.  En dit jaar was het terug aan mij om water bij de wijn te doen.  Veel water, want er stonden zowel paasvakantie, de worldcup als 2 weken zomervakantie op het programma.

Na de paasvakantie wist ik niet wat ik van het weekend in Parijs zou moeten verwachten.  Ik wist dat ik een heel groot deel van de tijd alleen zou zijn met de 3 kinderen, maar hoe het precies zou verlopen, wisten we niet vooraf.  We hadden een huisje gehuurd vlakbij de basecamp waar het wereldkampioenschap startte, een camping aan een mooi meer vlakbij Parijs.  De rest van het programma zouden we pas op het moment zelf kennen.  Vroeger zou ik hier al weken, zelfs maanden vooraf over liggen tobben.  Dat het mij snel teveel zou zijn, dat mijn energie snel op zou zijn, blablabla.  Maar ik leerde intussen al dat welk scenario je ook bedenkt, het altijd anders loopt.  Hoe het wereldkampioenschap verliep, kon ik inderdaad vooraf niet bedenken.  Achteraf bekeken was ik blij en dankbaar dat mijn pluszoon erbij was.  Hij hielp mij enorm met de zorg om de 2 kleinsten, animeerde hen geweldig in het water en omgekeerd kon ik zijn zorgen benoemen naar zijn papa toe.  Het was voor hem spannend om niet te weten hoeveel hij zijn papa zou zien dit weekend en of we al de kans hadden om hem te zien.  Ik besefte tijdens dit weekend dat we mekaars behoeften beter aanvoelen dan gedacht.  Het leek er dus op dat onze grote zomervakantie van bijna 2 weken in de Provence ook een succes zouden worden.  Maar dit was natuurlijk slechts een weekend!


Maar wat als je langer op mekaars lip leeft.


18 augustus was het zover: mijn man en mijn stiefzoon vertrokken met de wagen richting Vaison-la-Romaine, een stadje in de Provence waar we vlakbij een huisje huurden.  Ik vertrok samen met onze 2 kindjes van 4 en 6 jaar met de TGV naar Avignon waar mijn man ons zou opwachten.  Enerzijds vond ik dat ‘gesplitste’ vertrek niet zo geweldig, maar anderzijds deed het ook wel deugd: de tijd alleen met onze 2 kids op de trein was fantastisch, hen zien spelen en uitkijken naar het moment dat papa hen opwachtte in het station van Avignon.  We konden dus al ontspannen beginnen aan onze vakantie in een prachtige omgeving, temidden van wijngaarden en rust.  De kindjes hadden de tijd van hun leven aan het zwembad, in de tuin en tussen de druiven.  Mijn man ging de buurt verkennen op zijn skateboard en ging wandelen met de kindjes terwijl ik mijn looptraject aflegde.  Heerlijk!  En toch merkte ik dat ik blij was om mijn stiefzoon terug richting zijn mama te zien vertrekken.  Na 10 dagen was het goed geweest.  Wat liep er dan mis?  Eigenlijk niets, echt niets opmerkelijks.

Maar hoe komt dan dat je je stiefkind beu bent als het niets verkeerd doet?  Heel eerlijk?  De bloedband en de behoeften rond het kerngezin, simpel en niet meer of niet minder dan dat.  Als bemiddelaar en coach weet ik heel goed dat het goed doet voor een kind om over zijn mama te mogen praten terwijl ze er niet is.  En dus hou ik mijn stiefzoon daar zeker niet in tegen.  Ik zou het ook verschrikkelijk vinden moesten mijn eigen kinderen door iemand afgestraft worden als ze willen praten over de mensen die ze liefhebben.  Maar als mens vond ik het na een tijdje niet meer zo leuk om op mijn tanden te moeten bijten telkens:

  • de afmetingen van het zwembad vergeleken werden met de afmetingen van het zwembad dat hij in Italië met zijn mama had

  • er na het eten gezegd werd dat hij met zijn mama in Italië na het avondeten nog even ging zwemmen

  • de bergen in Italië blijkbaar iets stijler waren dan die van de Provence

  • de pizza’s in Italië lekkerder waren dan die in Frankrijk

Maar hoe ga je daar dan mee om?  Je kan hem dat toch niet kwalijk nemen, hij is toch maar een kind!?  Ja, dat klopt, en jij bent maar een mens.  Maar je moet hier inderdaad wel iets mee om de vakantie te kunnen overleven.

Op vakantie met je stiefkinderen

7 tips voor een geslaagde vakantie met je stiefkind


  1. Plaats je intentie!  Als je vooraf bezig bent met doemscenario’s ligt je focus op … doemscenario’s.  Het resultaat zal van diezelfde aard zijn.  Begin met de voorbereidingen van je vakantie door alvast je focus te bepalen.  Wat wil jij uit deze vakantie halen, is er iets dat je over jezelf wil leren, vanuit welke bril wil je naar je (stief)kinderen kijken, wie wil jij zijn voor je (samengesteld) gezin in een periode die voor iedereen ontspannend zou moeten zijn, …?

  2. Ken je behoeften!  Dit is misschien wel de moeilijkste opdracht.  Dikwijls wijzen we de vinger naar de anderen om ons heen omdat ze ons niet geven wat wij nodig hebben.  Maar hoe kan je van de anderen verwachten dat ze jouw behoeften beantwoorden als je je behoeften zelf nog niet eens kent?  In persoonlijke coaching trajecten stel ik dikwijls de vraag: “wat heb je nodig, wat wil jij?”.  In vele gevallen is het antwoord: “dat is een goeie vraag, ik weet het niet!”.   Denk heel goed na over wat jij nodig hebt en hoe je omgeving je hiermee kan helpen.

  3. Ja, je mag ook je stiefkinderen achter het behang willen plakken!  In klassieke gezinnen hoor je het wel eens: ouders die soms hun kinderen achter het behang willen plakken.  Heel normaal, het komt overal voor.  Laat diezelfde uitspraak uit de mond van een plusouder over de stiefkinderen komen en je krijgt alom verontwaardiging als reactie.  “Hoe durf je zoiets te zeggen, wat een slecht mens ben je dat je zo over de kinderen durft te spreken!”  En toch bedoelt de stiefouder exact hetzelfde als de biologische ouder.  Haal die “stief-lading” eraf en benadruk dat dit een gedachte is die bijna elke ouder wel eens voelt opkomen.

  4. Leg je focus op wat voor jou belangrijk is!  Telkens je afgeleid wordt door frustraties, denk je bij jezelf aan dat wat voor jou belangrijk is.  Bedenk dan waar jij je aandacht aan wil geven: wil jij energie verliezen in frustraties of wil je energie krijgen van dingen die voor jou leuk zijn om je mee bezig te houden?

  5. Durf de zaken te benoemen!  Ik weet nog hoe ik enkele jaren geleden op een bepaald moment rustig aan mijn man zei dat ik even een overload had aan zijn zoon.  Hij reageerde begripvol en zei: “ja, dat kan, maar hoe kan ik dat oplossen?”.  Het feit dat hij me begripvol benaderde en mijn gevoel er mocht zijn zonder dat het daarom direct opgelost werd, loste het voor mij meteen op.  Ik voelde me gewoon al opgelucht om dit te mogen zeggen zonder erop afgestraft te worden.

  6. Volg je hart!  Je zal tijdens je vakantie samen misschien de nood voelen om even tijd apart door te brengen, alleen met je eigen kinderen of echt me-time.  Luister op dat moment naar wat je hart je ingeeft.  Ga niet doen wat je denkt dat van je verwacht wordt.  Als je tijd met de anderen doorbrengt om hen te plezieren terwijl je het zelf helemaal niet wil, zal niemand er plezier aan beleven, integendeel.  Iedereen zal voelen dat jij er met tegenzin bij bent en zowel jij als de anderen zullen wensen dat je er beter niet bij was.

  7. Verdeel je aandacht!  Een samengesteld gezin bestaat uit verschillende relaties: de partnerrelatie, het kerngezin, de bloedbanden en stiefbanden.  Zorg dat je momenten inplant waarop elk van die banden apart aandacht kan krijgen, al is het maar enkele minuten om bijvoorbeeld even samen naar de winkel te gaan met één van de kinderen apart.  Hoe langer de vakantieperiode duurt, hoe belangrijker deze regel wordt.

By | 2018-04-12T19:14:48+00:00 augustus 18th, 2017|Nieuw samengesteld gezin, Plusouders, Relaties|8 Comments

About the Author:

8 Comments

  1. Erna Geysen 9 december 2017 at 15:34 - Reply

    Ik ben geshockeerd door deze blog. Als ik me probeer in de plaats te stellen van het kind (dat deze blog ook kan lezen) is het zelfs gruwelijk. In de hele tekst wordt gezegd dat je dit kind minder vind dan je natuurlijke kinderen . Bewust of onbewust zal je dit zeker doorgeven en heeft vrees ik dat dit een negatieve invloed heeft op het kind. Alleen de titel al

    • Anja 10 december 2017 at 11:14 - Reply

      Beste Erna,

      Er was een tijd waarin ik dergelijke blogs nooit zou durven schrijven, of zelfs niet durfde uitspreken wat ik voelde. Ik voldeed daarmee alvast zeker aan de maatschappelijke verwachtingen en probeerde natuurlijk ook in de gratie te komen van anderen … ik zat zelfs te wachten op het moment dat ooit de moeder van mijn pluszoon mij zou erkennen in mijn rol. Het hoeft geen verdere uitleg dat dat laatste verloren moeite was. Het resultaat? Opgekropte gevoelens, frustraties en onvervulde behoeften waardoor ik de boze stiefmoeder werd die ik niet wilde worden. Op het moment dat je dan zelf mama wordt, zou je moeten kunnen genieten en je geluk delen met je baby en met je partner. Ik kon dat absoluut niet, want ik ‘moest’ er nog voor zorgen dat ik bleef voldoen aan de nu nog hogere verwachting dat ik dat andere kind even graag zou zien. Mijn baby kreeg daardoor niet de gelukkige mama die ze op dat moment had moeten krijgen. Heel moeilijk om al die verschillende gevoelens te plaatsen voor een plusouder. Voor een biologische ouder is het simpel: je voelt een onbeschrijflijke liefde voor je kind en elke andere ouder snapt dat gevoel. Wie geen ouder is, begrijpt wel wat je bedoelt en hoeft daar geen verdere uitleg over. Als plusouder voel je plots iets anders (boekentip: “mijn eerste is niet zijn eerste”). En je kan er met niemand over praten, je ‘moet’ veel voelen voor je stiefkind en je ‘moet’ genuanceerd blijven in je overweldigende gevoelens naar je eigen kind(eren) toe, net omwille van oordelende en gekleurde reacties zoals die van u. Je hebt met je pluskind een bepaalde band, je voelt je betrokken en je gaat ook in de verdediging als je ziet dat je pluskind ergens nadelig behandeld wordt. We noemen het een stiefband.
      Maar dan is er nog de bloedband die dat allemaal overstijgt. Van plusouders wordt verwacht dat ze een ‘bloedband’ voelen naar hun stiefkind, terwijl dit biologisch gezien onmogelijk is. Het wordt heel snel duidelijk als je de vraag omkeert: een kind ziet zijn eigen ouders toch liever dan zijn plusouders? Het zou zelfs onverantwoord zijn om van een kind te verwachten dat het zijn plusouders even graag ziet als de eigen ouders. Een kind heeft ook maar één mama en één papa (zie uitzending Zembla – ik voeg de link naar de uitzending alvast toe).
      Er was een tijd waarin ik mijn mond hield en mijn uiterste best deed om de bloed- en stiefband gelijk te stellen. Het resultaat was niet netjes: ik werd die boze stiefmoeder die vanuit volle frustratie mijn pluszoon afwees. Hij kreeg toen niet alleen onbewust de boodschap dat hij niet gewenst was voor mij, ik liet toen zelfs heel bewust aan hem voelen dat hij best uit mijn buurt bleef. Gelukkig had ik het bewustzijn om te weten dat ik niet hoefde te wachten tot er iets veranderde in het gedrag van de anderen naar mij toe, maar dat ik zelf iets kon veranderen. Ik leerde mijn gevoelens te uiten en te spreken. Het gevolg: mijn onderdrukte gevoelens verdwenen en bijgevolg ook de frustraties. Ik werd terug zachter naar mijn pluszoon toe. Nu leer ik hem dat hij heel eerlijk mag zeggen wat hij voelt: wij praten er openlijk over dat het helemaal OK is als hij zegt dat hij zijn plusmama en pluspapa leuk vindt, maar dat hij toch nog altijd liever zijn eigen mama en papa heeft. Doordat ik ook mag voelen wat ik voel, kennen wij de perceptie van “afwijzing” niet meer.
      Het verbaast me dat u zelf als coach een zo oordelende en gekleurde mening uit. U zou als geen ander moeten weten dat elk individu pas ten volle tot zijn recht kan komen als er ruimte en empathie is om eigen gevoelens en behoeften te benoemen, als iemand authentiek en uniek mag zijn!
      Mijn blogs hebben het doel om een stem te geven aan plusouders, zodat zij zich ook erkend en herkend voelen en op die manier op lange termijn betere plusouders en ouders kunnen zijn. Om het doel nog verder te trekken: als plusouders en ouders leren opkomen voor wat ze voelen en nodig hebben, kunnen ze het ook aan hun (plus)kinderen leren en doorgeven. Mijn blogs zijn niet bedoeld om te beantwoorden aan het maatschappelijke beeld en naar de mond te praten van wat niet-stiefouders beweren wat plusouders moeten denken en voelen.
      Ik weet als geen ander hoe het niet moet, en ik weet ook als geen ander welk resultaat het heeft als een plusouder buiten de maatschappelijke verwachtingen durft te stappen. Niet alleen de plusouder heeft er baat bij, maar ook het ganse nieuwe gezin voelt er op termijn de positieve gevolgen van. Kinderen worden dan gespaard van vele ruzies en de telkens terugkerende relatiebreuken bij hun ouders.

      Herbekijk de uitzending van Zembla “stiefkind van de rekening” via deze link:
      https://zembla.bnnvara.nl/nieuws/stiefkind-van-de-rekening

      Het boek “mijn eerste is niet zijn eerste”:
      https://www.standaardboekhandel.be/seo/nl/boeken/algemeen/9789492744005/mariska-matakupan-jansen/mijn-eerste-is-niet-zijn-eerste

  2. martine 10 december 2017 at 13:45 - Reply

    Ik vond het artikel geweldig en zeer herkenbaar. Bij mij is het indertijd zeker een stuk fout gelopen door al dat ‘geoordeel’ van mensen in de omgeving waardoor ik mijn gevoelens absoluut niet meer durfde te uiten en nooit mijn eigen plaats kon opeisen. Tel daar een vader bij die inderdaad verwachtte dat ik zijn kinderen zou behandelen alsof het de mijne waren en het kon alleen nog maar fout lopen. Ik ben super dankbaar dat ik bij Anja terecht kwam toen het inderdaad fout liep, ik mezelf als een slecht mens zag en het allemaal niet meer zag zitten. Eindelijk iemand die mijn gevoelens niet veroordeelde en mij vertelde dat het helemaal ok was. We zijn nu 4 jaar verder en het gaat supergoed met mij. Natuurlijk heb ik het zelf moeten doen maar het was de coaching van Anja die mij terug op het juiste spoor zette.
    Ik ben er dan ook van overtuigd dat zij ondertussen nog heel veel plusouders heeft geholpen!!

    • Anja 10 december 2017 at 16:39 - Reply

      En wat ben ik blij om regelmatig foto’s van jou te zien waarop je straalt, Martine 😉

  3. […] Hoe overleef ik de vakantie met mijn stiefkind? […]

  4. […] Hoe overleef ik de vakantie met mijn stiefkind? […]

  5. Suzanne 15 maart 2018 at 14:47 - Reply

    Hoi Anja,
    Dank!!! Fijn te lezen wat ik vaak denk en inderdaad bijna nooit durf te zeggen!

    • Anja 15 maart 2018 at 19:05 - Reply

      Dankjewel voor je reactie, Suzanne! Ik ben blij dat ik stem kan geven aan wat innerlijk leeft bij vele plusmama’s, dus heel fijn op deze manier te weten dat dit helpt. Dit moedigt me aan om dat dan ook te blijven doen.

Leave A Comment

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.